1. Lời khuyên chung về nguyên tắc dinh dưỡng dành cho người ung thư vú

Chuyên gia dinh dưỡng Anna Taylor – Thành viên của Hiệp hội dinh dưỡng Hoa Kỳ, đưa ra bốn lời khuyên về chế độ ăn uống cho những người đang điều trị ung thư:

1. Giữ đủ nước: Cố gắng cung cấp đủ nước theo nhu cầu của cơ thể, lưu ý là các loại nước này không chứa caffeine.
2. Nạp đủ calo: Cách tốt nhất để biết liệu bạn có đang ăn đủ calo hay không là kiểm tra cân nặng hàng tuần. Nếu cân nặng của bạn có xu hướng giảm tuần này qua tuần khác, hãy nói chuyện với chuyên gia dinh dưỡng để lập kế hoạch. Nhớ ăn thường xuyên trong ngày. Nên chia thành các bữa nhỏ trong ngày để dễ hấp thu.
3. Cung cấp đủ chất dinh dưỡng, ăn đa dạng các nhóm thực phẩm:  Chọn thực phẩm từ các nhóm thực phẩm như trái cây, rau, ngũ cốc, đậu, hạt dinh dưỡng, thịt/trứng và các sản phẩm từ sữa. Một chế độ ăn uống cân bằng giúp đảm bảo bạn nhận được các chất dinh dưỡng cần thiết để giữ cho cơ thể khỏe mạnh.
4. Đừng quên protein: Protein – chất đạm giúp duy trì khối lượng cơ. Protein từ thịt gia cầm, cá, hải sản, trứng, đậu, đậu lăng, quả hạch, hạt dinh dưỡng, đậu nành và các sản phẩm từ sữa. Một lượng nhỏ protein được tìm thấy trong rau và ngũ cốc nguyên hạt.

2. Ăn gì trong quá trình điều trị ung thư vú

Nếu bạn không bị các tác dụng phụ liên quan đến dinh dưỡng do điều trị ung thư làm hạn chế khả năng ăn và / hoặc tiêu hóa thức ăn của bạn, chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng bạn có thể tuân theo một chế độ ăn uống lành mạnh nói chung bao gồm:

2.1. Trái cây và rau: 5+ khẩu phần mỗi ngày .

Trái cây và rau quả có chứa các đặc tính chống oxy hóa và kháng estrogen. Các loại rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ trắng, cải xoăn, bắp cải tốt và rất giàu chất phytochemical – chất bảo vệ tế bào và cơ thể trước nguy cơ ung thư.

2.2. Ngũ cốc nguyên hạt: 25-30 gam chất xơ mỗi ngày .

Ngũ cốc nguyên hạt là thực phẩm chưa qua chế biến có chứa nhiều carbohydrate phức hợp, chất xơ, chất phytochemical cũng như vitamin và khoáng chất. Một nghiên cứu của các nhà nghiên cứu tại Đại học Soochow ở Tô Châu, Trung Quốc, phát hiện ra rằng việc hấp thụ nhiều chất xơ có thể có tác động tích cực bằng cách thay đổi hoạt động nội tiết tố của ung thư vú và các bệnh ung thư phụ thuộc vào nội tiết tố khác.

2.3. Protein nạc – và cả đậu nành .

Để có nguồn protein tốt, hãy tăng cường ăn thịt gia cầm, cá và các loại đậu như đậu đỗ và đậu lăng. Hạn chế ăn các loại thực phẩm đã qua xử lý, ngâm chua và hun khói. Đậu nành với lượng vừa phải, có nghĩa là một đến hai khẩu phần/ngày thực phẩm từ đậu nành nguyên chất (như đậu phụ, đậu edamame và sữa đậu nành). Các nghiên cứu, bao gồm cả nghiên cứu được báo cáo trong Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ, cho thấy động vật chuyển hóa đậu nành khác với con người. Đậu nành không chỉ an toàn với lượng vừa phải, mà nghiên cứu cho thấy đậu nành có chứa isoflavone, một chất dinh dưỡng thực vật có đặc tính chống ung thư. Tối đa ba phần thực phẩm đậu nành nguyên hạt mỗi ngày không làm tăng nguy cơ tái phát hoặc tử vong của người sau ung thư vú.

2.4. Hạn chế uống rượu

Uống rượu là một yếu tố nguy cơ được biết đến đối với ung thư vú. Một nghiên cứu lớn, quan sát trên 105.986 phụ nữ cho thấy rằng uống ba ly rượu vang trở lên mỗi tuần trong suốt cuộc đời làm tăng nguy cơ ung thư vú của phụ nữ lên đáng kể. Nghiên cứu cho thấy nguy cơ ung thư vú tăng 15% khi phụ nữ uống trung bình từ ba đến sáu ly mỗi tuần, so với những phụ nữ không uống. Cố gắng tránh uống đồ uống có cồn khi có thể.

3. Sau khi điều trị ung thư vú cần duy trì cân nặng hợp lý

Phụ nữ béo phì có lượng estrogen lưu thông trong máu cao hơn so với phụ nữ có trọng lượng cơ thể lý tưởng.

Nhiều nghiên cứu bao gồm một nghiên cứu được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Khoa học Y tế Iran ở Tehran đã chứng minh mối liên quan giữa kích thước khối cơ thể và ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh.

Nếu bạn thừa cân, các chuyên gia khuyên bạn nên giảm cân thông qua một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên khi bạn đã điều trị xong. Giảm cân trong quá trình điều trị thường không được khuyến khích, vì điều này thường liên quan đến mất cơ không mong muốn, dẫn đến mệt mỏi, hệ thống miễn dịch bị ức chế và quá trình chữa bệnh chậm hơn.

Cơ thể bạn cần được bổ sung những chất dinh dưỡng cần thiết để chống lại bệnh ung thư. Sau khi điều trị xong, hãy cân nhắc gặp chuyên gia dinh dưỡng để có các khuyến nghị dành riêng cho từng cá nhân nhằm giảm nguy cơ tái phát và hỗ trợ cân nặng hợp lý.

4. Thuốc chống ung thư tiềm ẩn trong thực phẩm

Các chất dinh dưỡng thực vật hỗ trợ sức khỏe con người và được tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật, bao gồm trái cây, rau, đậu và ngũ cốc. Dưới đây, bạn sẽ tìm thấy các loại thực phẩm phổ biến có chứa chất phytochemical quan trọng.

5. Một số giải pháp khi gặp tác dụng phụ từ quá trình điều trị

5.1. Buồn nôn.

Nếu bạn cảm thấy buồn nôn, bạn nên ăn nhiều thực phẩm mát hoặc ở nhiệt độ phòng vì chúng không có mùi nồng. Nó cũng có thể hữu ích để ăn thức ăn ít chất béo hơn vì chất béo mất nhiều thời gian hơn để tiêu hóa.

Taylor nói: “Đừng bỏ bữa hoàn toàn nếu bạn bị buồn nôn, vì dạ dày trống rỗng có thể khiến cơn buồn nôn trở nên tồi tệ hơn. Thay vào đó, hãy ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày”. Tránh các món ăn có hương vị nồng mạnh. Hãy thoải mái kết hợp gừng vào công thức nấu ăn của bạn, vì điều này có thể giúp giải quyết cơn buồn nôn dạ dày.

5.2. Táo bón

Nếu táo bón trở thành một vấn đề, bạn có thể ăn thực phẩm giàu chất xơ và bổ sung nước đầy đủ. Đi bộ nhẹ nhàng và đồ uống ấm cũng có thể giúp khuyến khích đi đại tiện đều đặn.

5.3. Mệt mỏi

Để chống lại sự mệt mỏi, hãy chọn đồ ăn nhẹ giàu protein và các bữa ăn nhỏ thường xuyên hơn là các bữa ăn lớn. Mọi người thường cảm thấy mệt mỏi hơn khi họ ăn không ngon hoặc khi họ giảm cân trong quá trình điều trị.

Nếu bạn đang gặp bất kỳ tác dụng phụ nào ảnh hưởng đến khả năng ăn uống thường xuyên của mình, hãy trao đổi với bác sĩ để xem xét các khuyến nghị dinh dưỡng cho từng cá nhân hay không.

Chế độ dinh dưỡng dành cho người bệnh ung thư vú là rất quan trọng. Cần đảm bảo cơ thể được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cần thiết. Không nên kiêng khem chặt khiến cơ thể bị thiếu chất dẫn đến suy kiệt. 

Người lược dịch: BS Uông Mai

Bài viết Lời khuyên của chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần ăn cho người bệnh Ung thư vú đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

1. Rau củ 

Cải xoăn, rau arugula, rau chân vịt, cải bẹ xanh, bông cải xanh… là những loại thực phẩm có đặc tính chống ung thư cao. Các loại rau này thường chứa hàm lượng cao chất Lutein và Zeaxanthin gây ức chế sự phát triển của một số loại tế bào ung thư. Theo một nghiên cứu của Đại học Bang New York thì Lutein và zeaxanthin giúp làm giảm nguy cơ ung thư vú tới 53%. Vì vậy rau xanh rất có lợi cho người ung thư vú.

Các loại rau củ và trái cây chứa nhiều carotenoid (củ màu vàng, rau xanh đậm…) như cà rốt, bí ngô, khoai lang vàng, khoai lang mật, dưa lưới, ớt chuông cũng được khuyên dùng cho người bệnh ung thư vú. 

Một phân tích của 8 nghiên cứu trên hơn 7.000 người cho thấy rằng những phụ nữ có hàm lượng carotenoid (α-carotene, β-carotene), lutein + zeaxanthin, lycopene và tổng số carotenoid cao hơn sẽ giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh ung thư vú so với những phụ nữ có hàm lượng thấp hơn.

Tương tự như vậy, một nghiên cứu tiếp theo trên 32.000 phụ nữ trong 20 năm đã cho thấy ở những người có tổng số carotenoid trong máu cao giúp làm giảm 18–28% nguy cơ ung thư vú, cũng như giảm nguy cơ tái phát và tử vong ở những người đã bị ung thư vú. 

Hơn nữa, nghiên cứu cho thấy rằng một lượng lớn folate , một loại vitamin B tập trung trong các loại rau lá xanh, có thể bảo vệ chống lại bệnh ung thư vú.

2. Trái cây có múi

Trái cây họ cam quýt chứa đầy các hợp chất có thể bảo vệ chống lại ung thư vú, bao gồm folate, vitamin C và các carotenoid như beta cryptoxanthin và beta carotene, cộng với các chất chống oxy hóa flavonoid như quercetin, hesperetin và naringenin. Những chất dinh dưỡng này cung cấp tác dụng chống oxy hóa, chống ung thư và chống viêm.

Trên thực tế, nghiên cứu của Đại học Y Jeju – Hàn Quốc cho thấy ăn trái cây có múi giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư vú. Một đánh giá của 6 nghiên cứu trên 8.000 người cho thấy ăn nhiều cam quýt giúp giảm 10% nguy cơ ung thư vú .

Trái cây có múi họ cam quýt bao gồm cam, bưởi , chanh, quýt…

3. Cá béo

Cá béo, bao gồm cá hồi, cá mòi, cá thu…, được biết đến với những lợi ích sức khỏe ấn tượng. Chất béo omega-3, selen và chất chống oxy hóa như canthaxanthin của chúng có thể mang lại tác dụng bảo vệ ung thư. Một số nghiên cứu cho thấy rằng ăn cá béo đặc biệt có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú.

Một phân tích lớn gồm 26 nghiên cứu ở 883.000 người cho thấy rằng những người ăn nhiều nhất các nguồn omega-3 từ hải sản sẽ giảm tới 14% nguy cơ mắc bệnh ung thư vú, so với những người ăn với lượng thấp nhất. Nhiều nghiên cứu khác cũng cho kết quả tương tự. 

Cân bằng tỷ lệ omega-3 và omega-6 của bạn bằng cách ăn nhiều cá béo hơn, ít dầu tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn có thể giúp giảm nguy cơ ung thư vú của bạn.

4. Quả mọng

Thường xuyên ăn quả mọng có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư, bao gồm cả ung thư vú.

Chất chống oxy hóa của quả mọng, bao gồm flavonoid và anthocyanins, đã được chứng minh là có tác dụng bảo vệ chống lại tổn thương tế bào, cũng như sự phát triển và lây lan của tế bào ung thư.

Đáng chú ý, một nghiên cứu ở 75.929 phụ nữ đã liên kết việc ăn nhiều quả mọng hơn, đặc biệt là quả việt quất làm giảm nguy cơ ung thư vú. 

5. Một số thực phẩm lên men

Thực phẩm lên men như sữa chua, kim chi, miso và dưa cải bắp chứa probiotic và các chất dinh dưỡng khác có thể bảo vệ chống lại ung thư vú. 

Một đánh giá của 27 nghiên cứu đã liên kết các sản phẩm sữa lên men, chẳng hạn như sữa chua và kefir, với việc giảm nguy cơ ung thư vú ở cả dân số phương Tây và châu Á.

Nghiên cứu trên động vật cho thấy tác dụng bảo vệ này có liên quan đến tác dụng tăng cường miễn dịch của một số chế phẩm sinh học.

6. Các loại thực phẩm thuộc chi allium – Hành

Tỏi, hành tây và tỏi tây là tất cả các loại thực phẩm thuộc chi allium chứa hợp chất organosulfur, chất chống oxy hóa flavonoid và vitamin C. Chúng có đặc tính chống ung thư mạnh mẽ.

Một nghiên cứu ở 660 phụ nữ ở Puerto Rico cho thấy ăn nhiều tỏi và hành tây làm giảm nguy cơ ung thư vú.

Tương tự như vậy, một nghiên cứu ở 285 phụ nữ cho thấy ăn nhiều tỏi và tỏi tây có thể bảo vệ chống lại ung thư vú. Tuy nhiên, nghiên cứu ghi nhận mối liên hệ tích cực giữa việc tiêu thụ nhiều hành tây nấu chín và ung thư vú.

7. Đào, táo và lê

Trái cây – đặc biệt là đào, táo và lê – đã được chứng minh là có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh ung thư vú.

Trong một nghiên cứu ở 75.929 phụ nữ, những người tiêu thụ ít nhất 2 phần đào mỗi tuần giảm tới 41% nguy cơ phát triển ER– ung thư vú.

Điều thú vị là, một nghiên cứu trong ống nghiệm đã tiết lộ rằng chất chống oxy hóa polyphenol từ quả đào ức chế sự phát triển và lây lan của dòng tế bào ung thư vú.

Hơn nữa, một nghiên cứu phân tích dữ liệu từ 272.098 phụ nữ đã liên kết việc ăn táo và lê với nguy cơ ung thư vú thấp hơn.

8. Rau họ cải

Các loại rau họ cải, bao gồm súp lơ, bắp cải và bông cải xanh, có thể giúp giảm nguy cơ ung thư vú.

Các loại rau họ cải có chứa hợp chất glucosinolate, mà cơ thể bạn có thể chuyển đổi thành các phân tử gọi là isothiocyanates. Chúng có tiềm năng chống ung thư đáng kể.

Đáng chú ý, một nghiên cứu ở 1.493 phụ nữ đã liên kết tổng lượng rau họ cải cao hơn với việc giảm nguy cơ ung thư vú.

9. Đậu – một loại thực phẩm chống ung thư vú

Đậu chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất. Cụ thể, hàm lượng chất xơ cao của chúng có thể bảo vệ chống lại bệnh ung thư vú.

Một nghiên cứu ở 2.571 phụ nữ cho thấy ăn nhiều đậu làm giảm nguy cơ ung thư vú tới 20% so với ăn ít đậu.

Ngoài ra, trong một nghiên cứu ở 1.260 phụ nữ Nigeria, những người ăn nhiều đậu nhất đã giảm tới 28% nguy cơ mắc bệnh ung thư vú, so với những người ăn ít đậu nhất.

10. Các loại thảo mộc khác và gia vị

Các loại thảo mộc và gia vị như mùi tây, hương thảo, rau kinh giới, cỏ xạ hương, nghệ, cà ri và gừng có chứa các hợp chất thực vật có thể giúp bảo vệ chống lại ung thư vú. Chúng bao gồm vitamin, axit béo và chất chống oxy hóa polyphenol.

Ví dụ, oregano (kinh giới dại) có chất chống oxy hóa carvacrol và axit rosmarinic, mà các nghiên cứu trong ống nghiệm đã phát hiện ra có tác dụng chống ung thư đáng kể chống lại các dòng tế bào ung thư vú tích cực.

Curcumin hợp chất hoạt động chính trong nghệ, cũng đã chứng minh đặc tính chống ung thư đáng kể, cũng như apigenin, một loại flavonoid tập trung trong mùi tây.

Vì nhiều loại thảo mộc và gia vị khác cũng có tác dụng chống ung thư mạnh mẽ, bạn nên bổ sung nhiều loại trong chế độ ăn uống của mình. 

Hãy nhớ rằng nhiều yếu tố có liên quan đến sự phát triển của ung thư vú. Mặc dù cải thiện chế độ ăn uống của bạn có thể cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm nguy cơ ung thư nói chung, nhưng đó chỉ là một phần của câu đố.

Ngay cả với một chế độ ăn uống lành mạnh, bạn vẫn cần tầm soát ung thư vú thường xuyên như chụp mamo tuyến vú và tự kiểm tra vú hàng ngày.. Phát hiện và chẩn đoán sớm làm tăng đáng kể tỷ lệ sống sót.

Người lược dịch: BS Uông Mai

Bài viết 10 nhóm thực phẩm chống ung thư vú đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

1. Thời điểm khám vú tốt nhất

• Duy trì kiểm tra đều đặn sau mỗi lần tắm hoặc tối thiểu 1lần/tháng
• Tốt nhất nên khám sau khi sạch kinh 5 ngày. Bởi đó là lúc vú mềm nhất
• Duy trì việc khám phá vú đều đặn ngay cả khi mãn kinh.

2. Cách khám phá vú

Bước 1: Quan sát vú

• Cởi áo đến phần trên thắt lưng, bộc lộ toàn bộ phần ngực. Đứng hoặc ngồi trước gương. Hai tay xuôi theo thân mình.
• Quan sát kỹ trước gương về sự thay đổi kích thước, hình dạng của vú.
• Đưa 2 tay lên trên đầu, nhìn kỹ ngực từ các góc độ khác nhau. Tìm sự thay đổi so với lần kiểm tra trước.
• Quan sát sự cân đối của 2 vú. Có khối lồi bất thường không? Khối áp xe, sự co kéo da, dấu hiệu thay đổi màu sắc, màu da cam. Núm vú và quầng vú có bị tụt vào trong không?

Bước 2: Sờ nắn vú

• Nằm ngửa trên giường. Đặt khăn gấp hoặc gối mỏng sau vai trái, đưa tay trái ra sau gáy. Dùng tay phải khám ngực. (Làm tương tự với bên phải hoặc với tư thế đứng).
• Chụm các ngón tay lại. Ấn nhẹ nhàng, dứt khoát. Day tròn đầu ngón tay theo một vòng xoáy ốc từ ngoài vào trong. Bắt đầu từ vùng đuôi vú đến quầng núm vú.
• Tìm kiếm khối u bất thường. Mảng dày da bất thường.
• Dùng tay kiểm tra núm vú xem có dấu hiệu chảy dịch hay rỉ máu không. Dùng 2 ngón trỏ và cái vân vê đầu vú, bóp nhẹ để kiểm tra sự tiết dịch. Nếu có dịch thì phải xác định xem đó là dịch mủ, máu hay sữa.

Bước 3: Kiểm tra hệ thống hạch

• Kiểm tra vùng hõm nách xem có hạch sưng đau không? Số lượng hạch? Kiểm tra tính dinh động của hạch.
• Kiểm tra hạch dưới xương đòn và hố trên xương đòn

3. Dấu hiệu cảnh báo

• Sờ thấy khối u ở vú
• Một bên vú dày và chắc hơn bên còn lại
• Xuất hiện một bên vú to lên nhiều so với bên còn lại. Một phần hoặc toàn bộ vú bị sưng lên.
• Một bên vú xệ xuống bất thường
• Da vùng vú bị lồi lõm, co kéo bất thường
• Núm vú đau hoặc tụt vào trong
• Thay đổi màu sắc hoặc tính chất trên da vú: màu da cam, co rút da vú
• Có hạch dưới nách hoặc trên dưới xương đòn
• Chảy núm vú dịch không phải sữa (bình thường vú không tiết dịch trừ trường hợp tháng cuối thai kì và đang cho con bú)
• Đau đầu, nổi đỏ, vảy nến hoặc dày đặc ở núm vú, quầng vú.

Khi phát hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào ở vú bạn nên đi khám chuyên khoa sản phụ khoa càng sớm càng tốt. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời tăng cơ hội điều trị bảo tồn và tăng tỷ lệ khỏi hoàn toàn.

Ngoài việc tự khám đều đặn bạn cũng nên chụp X-quang vú và khám chuyên khoa để phát hiện triệu chứng ngay cả khi bệnh chưa biểu hiện rõ ràng để bạn có thể tự phát hiện.

BS Thanh Mai

Bài viết Tự khám để phát hiện sớm ung thư vú đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.