Estrogen và phụ nữ tiền mãn kinh – mãn kinh

Là phụ nữ bước sang tuổi 30 nội tiết tố nữ bắt đầu có dấu hiệu suy giảm nhưng chưa có biểu hiện rõ rệt. Sau tuổi 35 estrogen giảm một cách nhanh chóng. Qua tuổi tứ tuần nội tiết tố nữ tụt giảm như chiếc xe không phanh lao xuống dốc. Bước sang ngưỡng của ngoài 50 tuổi cơ thể chính thức dừng sản xuất nội tiết tố nữ estrogen. Thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh (TMK-MK) là cột mốc mà bất cứ người phụ nữ nào cũng phải trải qua. Tuy nhiên giống như cuộc sống mỗi người mỗi khác. Các biểu hiện trong thời kỳ này ở mỗi người là khác nhau. Có người âm thầm từ từ nhưng cũng có vô vàn người gặp phải những khủng hoảng thật sự. Theo thống kê, cứ 5 phụ nữ thì có một người bị xáo trộn tâm, sinh lý không thể chịu đựng nổi, 80% còn lại trong trạng thái thay đổi ít nhiều. Tiền mãn kinh và mãn kinh dẫn đến hàng loạt các thay đổi từ ngoại hình, sức khỏe đến tâm lý của phụ nữ.

Thực tế tùy vào cơ địa của mỗi người mà những biểu hiện của tiền mãn kinh – mãn kinh diễn ra nhanh – chậm, sớm – muộn khác nhau. Đa phần đều trải qua những triệu chứng tương tự nhưng khác nhau về cấp độ mà điển hình nhất là các cơn bốc hỏa và ra mồ hôi ban đêm (mồ hôi trộm). Bên cạnh đó khi lượng estrogen giảm xuống kéo theo tử cung dần hẹp lại, nội mạc tử cung mỏng đi; niêm mạc âm đạo mỏng – khô, giảm độ đàn hồi; âm đạo ngắn – hẹp và giảm tiết chất nhờn. Đây chính là căn nguyên dẫn đến hiện tượng đau rát khi giao hợp khiến nhiều phụ nữ sợ chuyện phòng the và dần lãnh cảm. Làn da mềm mịn ngày nào thay thế cho sự xuất hiện của nếp nhăn, nguy cơ thiếu nước và khô ráp. Tóc xơ, bạc màu dễ rụng, gẫy, chẻ ngọn. Các bệnh lý khác cũng có nguy cơ phát triển và rình rập chị em như loãng xương, ung thư vú, ung thư cổ tử cung và buồng trứng. Những tác động về mặt tâm lý của thời kỳ này là việc tính khí thay đổi thất thường, dễ cáu giận, dễ bị kích động.

Mặc dù TMK-MK là quy luật tự nhiên khó lòng chống lại nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chủ động “nghênh chiến” kìm hãm và kéo dài khoảng thời gian tiến tới TMK-MK. Chung quy lại mọi sự thay đổi này đều bắt nguồn từ sự suy giảm lượng estrogen nội sinh do cơ thể tự sản xuất ra. Chính vì vậy để giải quyết các vấn đề do TMK-MK gây ra chỉ cần bổ sung estrogen thay thế từ bên ngoài nhằm nâng nồng độ estrogen trong cơ thể lên ngưỡng đạt yêu cầu. Tuy nhiên việc sử dụng liệu pháp hormon thay thế bằng các thuốc nội tiết chứa estrogen lại gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn cũng như nhiều đối tượng không sử dụng được liệu pháp này.

Genistein – Giải pháp mới cho phụ nữ tiền mãn kinh – mãn kinh

Trong suốt nhiều thập kỷ qua các công trình nghiên cứu nhằm tìm ra hoạt chất thay thế thuốc estrogen hỗ trợ phụ nữ trải qua thời TMK-MK một cách chậm rãi và nhẹ nhàng đã cho ra đời hoạt chất Genistein.

Genistein thuộc nhóm isolavon có hàm lượng cao trong đậu nành cũng như nhiều loại rau củ và ngũ cốc khác.

Hoạt chất Genistein đã được nghiên cứu lâm sàng và ghi nhận các kết quả bởi Hiệp hội nghiên cứu sức khỏe phụ nữ giai đoạn mãn kinh tại Mỹ

Trong một nghiên cứu năm 2014 của Khoa Dược và Khoa học Dược phẩm, Đại học Dược, Đại học Houston, Houston, Texas đã đưa ra thông tin có hơn 30 thử nghiệm lâm sàng về genistein với các chỉ định bệnh khác nhau đã được thực hiện để đánh giá hiệu quả lâm sàng của nó. Genistein thực sự một trong những flavonoid tự nhiên hoạt động mạnh nhất, có tác dụng sinh học khác nhau bao gồm hóa trị liệu, chống oxy hóa, chống đông máu và chống ung thư. 

Trong một nghiên cứu khác về vai trò của Genistein do Khoa Y học Lâm sàng và Thực nghiệm, Đại học Messina, Ý công bố năm 2017 một lần nữa khẳng định trong những thập kỷ qua, genistein đã được sử dụng như một phương pháp điều trị thay thế cho các triệu chứng mãn kinh và theo các tác động được báo cáo về lão hóa da nó có thể được coi là một phương pháp điều trị thay thế hiệu quả cho thời kỳ mãn kinh. Tóm lại, genistein có thể là một liệu pháp tiềm năng mới để kiểm soát các rối loạn về da cũng như thay đổi da liên quan đến tuổi và mãn kinh thường thấy ở phụ nữ sau mãn kinh. 

Cũng trong năm 2017 Khoa Y học Lâm sàng và Thực nghiệm, Đại học Messina, 98100 Messina, Ý khẳng định sử dụng Genistein kết hợp với bổ sung canxi và vitamin D3 đã chứng minh hiệu quả tương tự về sự gia tăng BMD ở xương đùi so với giả dược trong 2 năm ở nhóm bệnh nhân bị loãng xương. Nói chung, các dữ liệu này xác nhận vai trò tích cực và duy nhất của genistein aglycone, cho thấy rằng nó có thể là isoflavone hoạt động mạnh nhất để điều trị mất xương sau mãn kinh, với tác dụng phụ thuộc vào thời gian và cho thấy rằng việc sử dụng genistein trong thời gian dài sức khỏe của xương.

Lý giải về những tác dụng của Genistein đối với phụ nữ các nhà khoa học cho rằng những lợi ích mà Genistein mang lại là bởi cấu tạo phân tử của Genistein gần giống với estrogen đồng thời chúng cũng có khả năng kết hợp với các estrogen recepter do vậy Genistein và các isoflavon thường được mệnh danh là estrogen thảo mộc.

Đến nay qua những bằng chứng cùng những lợi ích to lớn mà Genistein mang lại cho phụ nữ, rất nhiều chuyên gia hàng đầu về sản phụ khoa và sức khỏe nữ giới khuyên phụ nữ nên bổ sung estrogen tự nhiên như Genistein khi bước qua tuổi 30. Bên cạnh đó phụ nữ khi bước sang tuổi 35 ngoài việc bổ sung estrogen tự nhiên cũng nên thực hiện lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý và giữ cho đời sống tinh thần thoải mái, lạc quan.

BS Thanh Mai

Hội Nội khoa Việt Nam

Bài viết Giải pháp mới cho phụ nữ tiền mãn kinh – mãn kinh đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

Bốc hỏa là một trong những triệu chứng phổ biến và ảnh hưởng thường xuyên nhất đến phụ nữ khi trải qua thời kỳ tiền mãn kinh – mãn kinh. Bốc hỏa mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại gây nên nhiều phiền toái ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ

Khi phụ nữ bước vào độ tuổi tiền mãn kinh – mãn kinh thường gặp ở lứa tuổi trung niên hoạt động của hệ trục não bộ – tuyến yên – buồng trứng suy yếu dẫn đến hiện tượng bốc hỏa.

2. Biểu hiện lâm sàng của bốc hỏa

Bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh hay mãn kinh thường khởi đầu đột ngột bằng luồng khí nóng từ phần trên cơ thể bốc lên cổ, mặt rồi tỏa khắp người, thân nhiệt tăng, tim đập nhanh, cảm giác bốc hỏa ở mặt, phần trên ngực và sau đó nhanh chóng lan ra toàn thân. Cảm giác nóng kéo dài từ 2 – 4 phút, thường đi kèm với toát mồ hôi, thỉnh thoảng đánh trống ngực và sau đó là lạnh run.

 Cơn bốc hỏa xảy ra đột ngột và thường xuất hiện vào ban đêm, khiến chị em phải thức giấc, rất khó ngủ lại, gây ảnh hưởng đến tâm lý cũng như thói quen sinh hoạt, công việc của hầu hết phụ nữ khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh này

3. Nguyên nhân cơ chế gây bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh

• Nguyên nhân gây bốc hỏa:

Các nghiên cứu cho thấy chứng bốc hỏa là một trong những dấu hiệu cảnh báo giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh. Bốc hỏa có liên quan mật thiết đến sự lão hóa hệ trục não bộ – tuyến yên – buồng trứng theo thời gian.

• Cơ chế gây bốc hỏa:

Khi phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, hệ trục não bộ – tuyến yên – buồng trứng bị lão hóa, gây nên sự suy giảm hoạt động hệ trục, hoạt động này đã phá vỡ cơ chế ra mệnh lệnh từ não bộ – tuyến yên xuống buồng trứng để sản xuất bộ 3 nội tiết tố:  estrogen, progesterone và testosterone và sự phản hồi ngược từ buồng trứng về não bộ – tuyến yên để điều chỉnh đúng, đủ các hormone cần thiết cũng gặp trục trặc.

Nồng độ các bộ 3 nội tiết tố thay đổi sẽ tác động tới vùng dưới đồi của não – nơi chịu trách nhiệm kiểm soát thân nhiệt. Khi vùng dưới đồi rối loạn, nhìn nhận sai lệch nhiệt độ cơ thể sẽ truyền tín hiệu cho toàn thân giải phóng nhiệt làm tim bơm máu nhanh hơn, mạch máu dưới da giãn nở để lưu thông máu nhiều hơn, lúc này thân nhiệt tăng đột ngột, tuyến mồ hôi hoạt động mạnh nhằm làm mát cơ thể. Sau khi vã mồ hôi, cơ thể mất nhiệt gây ớn lạnh, người mệt lả, lo âu…

4. Làm gì để giảm khó chịu và kiểm soát cơn bốc hỏa?

• Thay đổi lối sống: thường áp dụng cho những phụ nữ có cơn bốc hỏa ở mức độ nhẹ

Hiệu quả của chúng khá thay đổi. Sau đây là một vài gợi ý theo hướng dẫn của Hội Mãn kinh Bắc Mỹ (The North American Menopause Society – NAMS):

– Tránh nơi nóng bức, đồ uống nóng, thức ăn nóng, rượu, cà phê, căng thẳng quá mức và hút thuốc lá. Mặc quần áo làm từ vải thoáng khí, nhẹ, vải cotton- Để giảm căng thẳng và có giấc ngủ ngon hơn nên tập thể dục thường xuyên, nhưng không quá gần giờ đi ngủ.

– Khi cơn bốc hỏa bắt đầu, hãy thử “hô hấp nhịp độ” – thở bụng chậm, sâu – hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng. Thở chỉ 5 – 7 lần/phút, chậm hơn rất nhiều so với thông thường. Nếu thường xuyên bốc hỏa và mất ngủ, không nên lạm dụng thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm, thay vào đó, nên tập thể dục trước khi đi ngủ 2-3 tiếng,thiền, yoga, khí công, thái cực quyền, châm cứu hoặc massage cũng sẽ giúp giảm căng thẳng.

– Thử các cách khác nhau để giữ mát trong khi ngủ. Mặc áo ngủ thoáng khí và nhẹ. Sử dụng giường có nhiều lớp để có thể dễ dàng loại bỏ trong đêm. Để một chiếc quạt cạnh giường. Giữ một túi chườm lạnh hoặc túi đậu đông lạnh dưới gối của bạn và chiếc gối để đầu luôn được đặt trên một bề mặt mát mẻ.

Nếu thức vào ban đêm, uống một ly nước mát. Hãy thử các cách khác nhau để trở lại giấc ngủ, chẳng hạn như: thiền, hô hấp nhịp độ hoặc ra khỏi giường và đọc sách cho đến khi buồn ngủ.

•  Tránh béo phì

– Cơn phát hỏa thường nhiều và nghiêm trọng hơn ở phụ nữ thừa cân, do estradiol và estrone (2 loại nội tiết estrogen) thấp hơn người bình thường. Ngoài ra, chất béo còn hoạt động như một chất cách điện, cản trở tản nhiệt. Do đó, duy trì một trọng lượng khỏe mạnh và tập thể dục thường xuyên để giảm bốc hỏa và cải thiện sức khỏe tổng quát.

• Dùng thuốc

Thuốc được sử dụng trong trường hợp triệu chứng bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh hay mãn kinh xảy ra quá nặng, ảnh hưởng nghiệm trọng đến chất lượng cuộc sống của người mắc phải.

Một số loại thuốc có thể khắc phục hoặc hỗ trợ khắc phục triệu chứng bốc hỏa ở phụ nưc tiền mãn kinh như:

– Thuốc giảm đau thần kinh: Gabapentin và Pregabalin để chống lại cơn bốc hỏa.

– Thuốc chống trầm cảm: Venlafaxin, Fluoxetine và Paroxetin dùng để điều trị cơn bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh khá hiệu quả.

• Cần cân nhắc khi sử dụng thuốc không nên quá lạm dụng trong thời gian dài

– Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ không phải thuốc

Phần lớn các nghiên cứu đều cho rằng bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh đều do thiếu hụt estrogen, do đó một số sản phẩm hỗ trợ cân bằng nội tiết tố có thể giúp chị em khắc phục tình trạng này một cách hiệu quả. Trong đó, liệu pháp hoóc-môn sau mãn kinh ngắn hạn được khuyến cáo để điều trị các triệu chứng vận mạch từ trung bình đến nặng (NAMS, 2010).

Khi điều trị các cơn bốc hỏa, nên dùng estrogen liên tục hơn là theo chu kỳ do triệu chứng này thường tái diễn trong giai đoạn ngưng estrogen.

Ở những phụ nữ còn tử cung, estrogen luôn cần được kết hợp với một progestin, để ngăn ngừa tăng sinh nội mạc tử cung. Nếu kể từ kỳ kinh cuối đến hiện tại chưa được 1 năm và người phụ nữ không hút thuốc thì có thể sử dụng thuốc tránh thai estrogen-progestin. Cách này giúp ngừa thai, giảm bốc hỏa và điều hòa kinh nguyệt.

Mặc dù sử dụng kích thích tố có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú và bệnh tim mạch, nghiên cứu cho thấy lợi ích có thể lớn hơn những rủi ro ở phụ nữ trẻ hơn 60 tuổi bị bốc hỏa từ vừa đến nặng. Cách điều trị an toàn là sử dụng liều thấp nhất để điều trị các triệu chứng trong thời gian ngắn nhất nhằm giúp giảm thiểu các nguy cơ có thể xảy ra.

Bài viết Bốc hỏa ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

Phụ nữ đến một độ tuổi nhất định (đa phần trong khoảng từ tuổi 40 trở lên) sẽ chính thức bước vào thời kỳ mãn kinh. Vậy mãn kinh là gì?

Mãn kinh là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường của phụ nữ. Thời kỳ mãn kinh xảy ra khi nồng độ của estrogen bị suy giảm kèm theo đó là tình trạng hết hẳn kinh nguyệt vĩnh viễn do sự suy giảm sinh lý, tự nhiên và không hồi phục của hoạt động buồng trứng. Tình trạng không có kinh nguyệt liên tục kéo dài tối thiểu trong một năm.

Thời kỳ mãn kinh có thể gây ra rất nhiều thay đổi trong cơ thể người phụ nữ. Những dấu hiệu của mãn kinh là kết quả của việc buồng trứng giảm sản xuất estrogen và progesterone. Các biểu hiện của mãn kinh có thể bao gồm bốc hỏa , tăng cân hoặc khô âm đạo. Teo âm đạo (viêm âm đạo teo) sau mãn kinh là nguyên nhân chủ yếu góp phần làm khô âm đạo.

Thời kỳ mãn kinh mặc dù là quá trình sinh lý của cơ thể phụ nữ song lại tiềm ẩn những nguy cơ phát sinh các vấn đề bệnh lý khác như loãng xương, trầm cảm…. Thời kỳ đầu của giai đoạn mãn kinh phụ nữ cần đặc biệt quan tâm đến những thay đổi của cơ thể để kịp thời xử trí khi có những bất thường xảy ra.

Dưới đây là 11 vấn đề thường gặp phải trong thời kỳ mãn kinh phụ nữ nên biết

1. Độ tuổi xảy ra mãn kinh

Thời kỳ mãn kinh thường xảy ra ở phụ nữ độ tuổi 48 – 52. Mãn kinh sớm là mãn kinh xuất hiện trước 40 tuổi. Mãn kinh muộn xuất hiện sau tuổi 55.

Độ tuổi mãn kinh thường liên quan đến yếu tố di truyền. Tuy nhiên một số vấn đề như hút thuốc lá, điều trị hóa chất… làm suy giảm chức năng buông trứng có thể đẩy nhanh tốc độ suy giảm estrogen dẫn đến mãn kinh sớm.

2. Sự khác biệt giữa tiền mãn kinh và mãn kinh

Tiền mãn kinh đề cập đến khoảng thời gian trước khi mãn kinh thực sự bắt đầu. Đây là khoảng thời gian mà estrogen bắt đầu bị suy giảm gây ra rối loạn kinh nguyệt trước khi kinh nguyệt hoàn toàn mất hẳn. Chỉ khi kinh nguyệt ngừng hoàn toàn trong vòng 12 tháng liên tục, khi đó bạn chính thức bước vào thời kỳ mãn kinh.

3. Những triệu chứng do giảm estrogen gây ra

Có khoảng 75 % phụ nữ có biểu hiện bốc hỏa trong thời kỳ mãn kinh. Tình trạng bốc hỏa có thể xảy ra ban ngày hoặc ban đêm theo từng cơn. Một số phụ nữ có thể xuất hiện đau cơ, khớp hoặc thay đổi tính tình…

4. Cảm giác bốc hỏa là gì?

Bạn có cảm giác thân nhiệt tăng lên xuất hiện ở nửa trên của cơ thể. Thậm chí có người còn đỏ mặt, đỏ vùng da nửa thân trên. kèm theo đó có thể có tình trạng vã mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt…. Khi cơn bốc hỏa đi qua có thể bạn sẽ thấy ớn lạnh.

Cơn bốc hảo có thể xuất hiện hàng ngày, thậm chí nhiều lần trong ngày. Tình trạng này có thể kéo dài vài tháng đến vài năm…

Một số yếu tố kích hoạt cơn bốc hỏa

• Sử dụng rượu bia, cà phê, chất kích thích khác
• Ăn uống đồ cay nóng
• Tâm lý căng thẳng
• Thời tiết nóng nực
• Thừa cân, hút thuốc là có thể khiến cơn bốc hỏa trở nên trầm trọng hơn.

Các loại thuốc như thuốc tránh thai, liệu pháp hormon, hoặc thậm chí các thuốc kê đơn khác có thể giúp bạn giảm bớt các cơn bốc hỏa. Bên cạnh đó bạn cũng có thể

Tuy nhiên bạn vẫn nên tham khảo ý kiến các bác sỹ chuyên khoa nếu bạn gặp khó khăn trong việc tự mình kiểm soát các cơn bốc hỏa.

5. Thời kỳ mãn kinh ảnh hưởng đến xương khớp

Thiếu hụt estrogen đã được chứng minh là một nguyên nhân làm giảm mật độ xương. Hiện tượng này xảy ra khi chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu không đều trong giai đoạn quanh mãn kinh. Từ 1,5 năm trước mãn kinh đến 1,5 năm sau mãn kinh, mật độ xương giảm khoảng 2,5% mỗi năm, so với mức giảm 0,13%/năm giai đoạn tiền mãn kinh. Giảm mật độ xương gây loãng xương là một trong các nguyên nhân hàng đầu dẫn đến gãy cổ xương đùi, lún xẹp đốt sống…. Rất nhiều phụ nữ giảm mật độ xương và mất xương nhanh chóng chỉ trong vài năm đầu của giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh

Để giữ cho xương của bạn khỏe mạnh phụ nữ nên

• Ăn các loại thực phẩm có nhiều canxi, chẳng hạn như các sản phẩm từ sữa hoặc rau lá xanh đậm.
• Uống bổ sung vitamin D.
• Tập thể dục thường xuyên và bao gồm tập luyện trọng lượng trong thói quen tập thể dục của bạn.
• Giảm uống rượu, bia, chất kích thích.
• Tránh hút thuốc lá.

6. Thời kỳ mãn kinh và các vấn đề về tim mạch và bệnh chuyển hóa

Những vấn đề tim mạch thường gặp trong giai đoạn mãn kinh là chóng mặt, tim đập nhanh, hồi hộp trống ngực…

Phụ nữ lớn tuổi có nguy cơ mắc phải bệnh lý tim mạch với một tần suất ngày càng gia tăng. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở phụ nữ mãn kinh nhưng lại ít được quan tâm. Các bệnh lý tim mạch tăng từ 2 đến 8 lần ở phụ nữ mãn kinh. Nguyên nhân thường gặp nhất gây nên bệnh lý tim mạch của độ tuổi này là tình trạng xơ vữa mạch máu, nếu xảy ra trên thành động mạch sẽ gây nên xơ vữa động mạch.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ của bệnh tim mạch là: Béo phì, cholesterol trong máu cao, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá, ít vận động, thần kinh thường xuyên căng thẳng, tiền sử gia đình có bệnh tim mạch, uống thuốc viên tránh thai liều cao trên 10 năm, thiếu hụt estrogen do mãn kinh. Trong đó Cholessterol máu cao và hút thuốc lá là hai yếu tố nguy cơ chủ yếu của bệnh mạch vành. Những yếu tố này kết hợp với sự suy giảm estrogen ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh làm tăng đáng kể nguy cơ bệnh tim. Trong giai đoạn tiền mãn kinh, khi lượng estrogen bắt đầu suy giảm thì nguy cơ bệnh tim mạch ở người phụ nữ cũng theo đó mà gia tăng.

Nồng độ estrogen cao trong giai đoạn hoạt động sinh dục có vai trò bảo vệ trong các biểu hiện sớm của bệnh tim mạch thông qua một cơ chế duy trì nồng độ Cholesterol HDL cao và LDL thấp. Sự thiếu hụt estrogen nội sinh khi mãn kinh làm cho tỷ lệ này thay đổi theo hướng ngược lại, tạo điều kiện cho sự hình thành các tổn thương xơ vữa. Khi các mảng xơ vữa to lên, nó sẽ không bám chắc vào thành mạch, có thể rời ra, di chuyển, gây biến chứng tắc nghẽn động mạch xung yếu như ở não, ở phổi và gây tai biến nghiêm trọng.

Phụ nữ mãn kinh có nhiều nguy cơ bị bệnh lý tim mạch do tỷ lệ béo phì tăng, tỷ lệ đái tháo đường tăng và bệnh thường không được chú ý phát hiện sớm. Thời gian từ khi có triệu chứng đến khi đi khám bệnh khá chậm đưa đến kết cục xấu

7. Tăng cân ở phụ nữ thời kỳ mãn kinh

Đa phần phụ nữ có dấu hiệu tăng cân, tăng vòng bụng vào thời kỳ mãn kinh. Sự thay đổi nội tiết tố của thời kỳ mãn kinh có thể khiến bạn dễ tăng cân quanh bụng hơn là quanh hông và đùi.  Tuy nhiên cũng cần khẳng định rằng sự thay đổi về nội tiết tố không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến tính trạng tăng cân mãn kinh. Yếu tố quyết định khiến phụ nữ mãn kinh tăng cân là lão hóa, lối sống và yếu tố di truyền.  Nhưng, thay đổi nội tiết tố một mình không nhất thiết gây tăng cân mãn kinh. Thay vào đó, việc tăng cân thường liên quan đến lão hóa, cũng như lối sống và các yếu tố di truyền.

Theo tuổi tác, khối lượng cơ bắp thường giảm dần theo tuổi tác trong khi lớp mỡ dưới da ngày một dày lên. Do mất khối lượng cơ nên tốc độ cơ thể bạn sử dụng calo giảm dẫn đến khả năng duy trì cân nặng của bạn trở nên khó khăn hơn.

Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò khá quan trọng trong việc tăng cân mãn kinh. Điều này phụ nữ hoàn toàn có thể dự đoán trước dựa vào hình thể của mẹ họ hoặc những người phụ nữ khác trong gia đình.

Các yếu tố khác, chẳng hạn như lối sống tĩnh tại, thiếu tập thể dục, ăn uống không lành mạnh và ngủ không đủ giấc, có thể góp phần vào việc tăng cân mãn kinh. Tăng cân cũng làm tăng nguy có mắc các bệnh lý tim mạch, tiểu đường và các bệnh chuyển hóa khác.

Quản lý cân nặng

• Tập trung vào thay đổi lối sống để quản lý cân nặng của bạn dễ dàng hơn.
• Ăn chế độ ăn uống toàn diện bao gồm tăng canxi và giảm lượng đường.
• Duy trì 150 phút/tuần tập thể dục vừa phải hoặc 75 phút/tuần tập luyện cường độ cao hơn, chẳng hạn như chạy.
• Nên lên giường nằm nghỉ trước 23h ngay cả khi bạn gặp phải vấn đề về chứng khó ngủ

8. Liệu bạn có gặp các triệu chứng mãn kinh giống như mẹ, chị hay những người bạn cùng giới khác không?

Các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh khác nhau ở mỗi người phụ nữ, ngay cả khi họ có quan hệ huyết thống. Độ tuổi và mức độ suy giảm chức năng buồng trứng khác nhau rất nhiều. Điều này có nghĩa là bạn sẽ cần phải quản lý thời kỳ mãn kinh của riêng bạn. Những việc giúp cải thiện triệu chứng do mãn kinh gây ra cho mẹ hoặc bạn thân của bạn có thể không hiệu quả với bạn.

Bạn nên tham khảo ý kiến của các bác sỹ chuyên khoa về thời kỳ mãn kinh của bạn để được tư vấn cụ thể.

9. Làm thế nào để nhận biết thời kỳ mãn kinh ở phụ nữ đã cắt bỏ tử cung, buồng trứng?

Nếu phụ nữ đã cắt bỏ tử cung, buồng trứng có thể họ sẽ khó lòng nhận biết thời kỳ mãn kinh nếu không có cơn bốc hỏa.

Điều bạn có thể làm là làm các xét nghiệm liên quan đến chức năng buồng trứng (ở những người chưa cắt buồng trứng), đặc biệt là tìm ra mức độ sản xuất estrogen  của bạn.

10. Liệu pháp hormon thay thế có phải là một giải pháp an toàn cho phụ nữ mãn kinh?

Một số liệu pháp hormon được FDA chấp thuận để điều trị các cơn nóng và ngăn ngừa mất xương. Những lợi ích và rủi ro khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cơn nóng và mất xương và sức khỏe của bạn. Tuy nhiên liệu pháp này không hẳn đã phù hợp với tất cả phụ nữ mãn kinh.

Thời điểm sử dụng liệu pháp hormon thay thế chỉ nên áp dụng cho phụ nữ dưới 60 tuổi và có thời gian mãn kinh dưới 10 năm. Bên cạnh đó phương pháp này cũng không áp dụng được cho phụ nữ có kèm ung thư vú, có các vấn đề về tim mạch, suy gan, suy thận, chảy máu âm đạo bất thường…

Tốt nhất nên tham khảo ý kiến của bác sỹ chuyên khoa trước khi tự ý dùng các liệu pháp hormon thay thế.

11. Có biện pháp nào để thay thế cho liệu pháp hormon giúp giải quyết triệu chứng của mãn kinh?

Bài viết 11 điều cần biết về thời kỳ mãn kinh đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.