1. Định nghĩa của Tiểu nhiều lần theo ICS (International Continence Society):

• Tiểu nhiều lần khi số lần đi tiểu quá 8 lần/24h
• Tiểu nhiều lần ban ngày (tiểu dắt) là tình trạng khó chịu do người bệnh phải đi tiểu tiện nhiều lần vào ban ngày.
• Tiểu đêm là tình trạng bệnh nhân phải thực dậy ít nhất một lần trong đêm để đi tiểu.

2. Nguyên nhân dẫn đến tiểu nhiều lần

2.1 Bệnh nội tiết

• Đái tháo đường: đi tiểu nhiều là triệu chứng sớm của đái tháo đường týp 1 và týp 2 do cơ thể cố gắng đào thải lượng đường mà cơ thể không sử dụng ra khỏi nước tiểu. Ngoài ra, đái tháo đường có thể gây tổn thương thần kinh kiểm soát hoạt động bàng quang, từ đó dẫn tới tiểu nhiều lần.
• Đái tháo nhạt: đi tiểu nhiều do đái tháo nhạt thường đi kèm với tiểu số lượng nhiều (trên 2500 ml). Nguyên nhân do giảm tiết hormon chống bài niệu (ADH) từ tuyến yên (đái tháo nhạt do tuyến yên) hoặc do thận không kém đáp ứng với ADH (đái tháo nhạt do thận).

2.2. Bệnh tiết niệu

• Nhiễm khuẩn tiết niệu: Tình trạng viêm nhiễm trên đường tiết niệu tạo ra các sản phẩm nhiễm trùng (hồng cầu, bạch cầu, vi khuẩn) gây kích thích bàng quang và niệu đạo để làm rỗng bàng quang. Ngoài ra, nhiễm khuẩn tiết niệu có thể kèm theo tiểu buốt, tiểu máu…
• Viêm bàng quang kẽ: thường không rõ nguyên nhân. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng đau vùng bàng quang hoặc hố chậu, tiểu gấp, tiểu nhiều lần.
• Bệnh tuyến tiền liệt: tuyến tiền liệt tăng sinh (tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tiền liệt) có thể gây chèn ép vào niệu đạo, kích thích bàng quang ngay cả khi có ít nước tiểu dẫn tới tiểu nhiều lần.
• Ung thư bàng quang: khối ung thư xâm lấn bàng quang, gây chèn ép, chảy máu dẫn tới tiểu nhiều lần.
• Hội chứng bàng quang tăng hoạt: do co thắt bàng quang không tự chủ gây tiểu gấp, tiểu nhiều lần ngay cả khi bàng quang ít nước tiểu

2.3. Một số nguyên nhân khác

• Tổn thương thần kinh: tổn thương các dây thần kinh (do tai biến mạch não, chấn thương tủy sống…) điều khiển hoạt động bàng quang dẫn tới tiểu nhiều lần, tiểu gấp.
• Dùng thuốc lợi tiểu: Việc dùng thuốc lợi tiểu trong điều trị tăng huyết áp hoặc điều trị thừa dịch có thể gây đi tiểu nhiều.
• Thai nghén: Sự thay đổi nội tiết tố và sự phát triển tử cung làm chèn ép vào thành bàng quang dẫn tới tiểu nhiều lần, ngay cả trong những tuần đầu thai nghén. Ngoài ra, chấn thương niệu đạo khi sinh đẻ cũng là nguyên nhân gây tiểu nhiều.
• Sau xạ trị khi điều trị ung thư (tuyến tiền liệt, bàng quang hay ung thư cơ quan vùng hố chậu…)
• Uống quá nhiều: uống quá nhiều nước so với nhu cầu cơ thể có thể gây tiểu nhiều.
• Dùng chất ngọt nhân tạo, rượu, caffein, thực phẩm: Rượu, caffein (có trong cà phê, chè…) là những chất gây lợi tiểu. Đồ uống có ga, chất ngọt nhân tạo, các loại quả họ cam- quýt có thể gây kích thích bàng quang.

BS. Đỗ Xuân Mạnh

Khoa Nội tổng hợp – BV Đại học Y Hà Nội

Bài viết Tiểu nhiều lần – chứng rối loạn tiểu tiện thường gặp đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

Ths.Bs.Võ Tuấn Khoa – Khoa Nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115 khuyến cáo bệnh nhân đái tháo đường cần hết sức lưu ý khi tiêm insulin vì nếu dùng sai bơm tiêm có thể gây ra hạ đường huyết nặng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Trường hợp của nữ bệnh nhân H.T.V, 81 tuổi, ở Long An đang được điều trị tại khoa Nội tiết Bệnh viện Nhân dân 115.

Bệnh nhân H.T.V mắc đái tháo đường kèm tăng huyết áp và nhồi máu não 10 năm nay, điều trị tại địa phương. Cách nhập viện 1 ngày, bệnh nhân đi khám bệnh định kỳ và bác sĩ phát hiện bệnh nhân có suy giảm chức năng thận nên tạm ngưng các thuốc hạ đường huyết uống và chỉ định chích insulin theo toa (lọ insulin có hàm lượng 100 đơn vị/1ml và tiêm dưới da ngày một lần vào buổi chiều liều 15 đơn vị).

Đây là lần đầu tiên bệnh nhân được chích insulin nên bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân và người nhà đến nơi hướng dẫn chích insulin tại bệnh viện nhưng người nhà từ chối vì không có thời gian chờ đợi.

Chiều ngày nhập viện, người nhà tự ý mua bơm tiêm 10 ml (loại thông thường) tại nhà thuốc và chích cho bệnh nhân 8 ml insulin trong lọ. Sau đó, bệnh nhân cảm giác mệt mỏi và lơ mơ, được đưa nhập viện bệnh viện Nhân Dân 115 trong tình trạng tri giác lơ mơ, không có dấu yếu liệt chi.

Các cận lâm sàng nổi bật: Đường huyết mao mạch: 12 mg/dL; HbA1c 6.8%; GFR 32 ml/phút/1.73 m2 da.

Bài viết Tự tiêm thuốc tiểu đường quá liều hơn 50 lần khiến bệnh nhân nguy kịch đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.

“Béo phì và thừa cân là những tình trạng nghiêm trọng có thể liên quan đến các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong như bệnh tim, đột quỵ và tiểu đường,” bác sĩ John Sharretts, giám đốc Bộ phận Tiểu đường, Rối loạn Lipid và Béo phì thuộc Trung tâm Đánh giá và Nghiên cứu Dược phẩm của FDA cho biết. “Trước tình hình tỷ lệ béo phì và thừa cân gia tăng tại Hoa Kỳ, việc phê duyệt hôm nay đáp ứng một nhu cầu y tế chưa được giải quyết.”

Khoảng 70% người trưởng thành ở Hoa Kỳ bị béo phì hoặc thừa cân, và nhiều người trong số này có các bệnh liên quan đến cân nặng. Việc giảm 5% đến 10% trọng lượng cơ thể thông qua chế độ ăn và tập thể dục đã được liên kết với việc giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở người trưởng thành bị béo phì hoặc thừa cân.

Zepbound kích hoạt các thụ thể của các hormone được tiết ra từ ruột (peptide giống glucagon-1 (GLP-1) và polypeptide phụ thuộc glucose (GIP)) để giảm cảm giác thèm ăn và lượng thức ăn tiêu thụ. Zepbound được tiêm dưới da mỗi tuần một lần, và liều lượng phải được tăng dần trong khoảng 4 đến 20 tuần để đạt được liều mục tiêu là 5mg, 10mg hoặc 15mg mỗi tuần. Liều tối đa của Zepbound là 15mg mỗi tuần.

Hiệu quả của Zepbound trong việc quản lý cân nặng mãn tính (giảm cân và duy trì cân nặng) khi kết hợp với chế độ ăn giảm calo và tăng cường hoạt động thể chất đã được xác định qua hai thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược trên người lớn bị béo phì hoặc thừa cân với ít nhất một bệnh liên quan đến cân nặng. Các nghiên cứu này đo lường sự giảm cân sau 72 tuần trên tổng cộng 2.519 bệnh nhân nhận liều Zepbound 5mg, 10mg hoặc 15mg mỗi tuần và 958 bệnh nhân nhận tiêm giả dược mỗi tuần. Trong cả hai thử nghiệm, sau 72 tuần điều trị, những bệnh nhân sử dụng Zepbound ở cả ba mức liều đều có sự giảm cân đáng kể về mặt thống kê so với nhóm nhận giả dược, và tỷ lệ bệnh nhân giảm ít nhất 5% trọng lượng cơ thể cũng cao hơn đáng kể so với nhóm giả dược.

Trong thử nghiệm lớn hơn trong hai nghiên cứu, những người trưởng thành không mắc tiểu đường đã được tham gia. Lúc bắt đầu thử nghiệm, trọng lượng cơ thể trung bình là 105 kg và chỉ số khối cơ thể trung bình là 38 kg/m2. Trong nghiên cứu này, những người được chỉ định ngẫu nhiên để nhận liều Zepbound cao nhất được phê duyệt (15mg mỗi tuần) đã giảm trung bình 18% trọng lượng cơ thể so với nhóm được chỉ định ngẫu nhiên dùng giả dược.

Trong thử nghiệm trên người trưởng thành mắc tiểu đường tuýp 2, lúc bắt đầu, trọng lượng cơ thể trung bình là 101 kg và chỉ số khối cơ thể trung bình là 36 kg/m2. Những người được chỉ định ngẫu nhiên nhận liều Zepbound cao nhất được phê duyệt (15mg mỗi tuần) đã giảm trung bình 12% trọng lượng cơ thể so với nhóm nhận giả dược.

Zepbound có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, nôn mửa, táo bón, khó chịu và đau bụng, phản ứng tại vị trí tiêm, mệt mỏi, phản ứng quá mẫn (dị ứng) (thường là sốt và phát ban), ợ hơi, rụng tóc và bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Zepbound gây ra khối u tế bào C tuyến giáp ở chuột. Chưa rõ liệu Zepbound có gây ra các khối u tương tự, bao gồm ung thư tuyến giáp thể tủy ở người hay không. Zepbound không nên được sử dụng ở những bệnh nhân có tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư tuyến giáp thể tủy hoặc hội chứng u nội tiết đa tuyến type 2.

Zepbound chưa được nghiên cứu ở những bệnh nhân có tiền sử viêm tụy hoặc bệnh lý đường tiêu hóa nghiêm trọng (bao gồm chứng liệt dạ dày nặng, một tình trạng ảnh hưởng đến sự di chuyển bình thường của cơ trong dạ dày). Không nên sử dụng kết hợp Zepbound với Mounjaro hoặc thuốc chủ vận thụ thể GLP-1. Hiệu quả và độ an toàn của việc sử dụng Zepbound cùng các thuốc khác để quản lý cân nặng chưa được xác lập.

Zepbound không nên sử dụng cho những bệnh nhân có tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng với tirzepatide (thành phần hoạt chất của thuốc) hoặc với bất kỳ thành phần nào khác của nó. Bệnh nhân nên ngừng ngay Zepbound và tìm kiếm sự trợ giúp y tế nếu nghi ngờ có phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Zepbound cũng có cảnh báo về viêm tụy, vấn đề túi mật, hạ đường huyết (đường huyết quá thấp), suy thận cấp, bệnh võng mạc tiểu đường (tổn thương võng mạc mắt) ở bệnh nhân tiểu đường type 2 và hành vi hoặc suy nghĩ tự tử. Bệnh nhân nên thảo luận với nhà cung cấp dịch vụ y tế nếu có các triệu chứng của viêm tụy hoặc sỏi mật. Nếu Zepbound được sử dụng cùng với insulin hoặc thuốc gây tiết insulin, bệnh nhân nên trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ y tế về việc giảm liều các loại thuốc khác để giảm nguy cơ hạ đường huyết. Các nhà cung cấp dịch vụ y tế cần theo dõi bệnh nhân có bệnh thận, bệnh võng mạc tiểu đường và trầm cảm hoặc hành vi hay suy nghĩ tự tử.

Bài viết FDA chấp thuận loại thuốc mới để quản lý cân nặng mãn tính đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Vạn Quốc Dược Vương.